Faktoring

Historia faktoringu w Polsce sięga drugiej połowy lat 90-tych, kiedy na polskim rynku pojawiły się pierwsze spółki świadczące tego typu usługi. W ślad za rosnącym zainteresowaniem tym produktem wśród klientów, stał się on także częścią oferty banków, których udział w polskim rynku usług faktoringowych przyrasta obecnie w błyskawicznym tempie. Szczególnie duży wzrost widzimy w miastach takich jak Zielona Góra. W Polsce faktoring jest narzędziem finansowania działalności stosunkowo najmniej znanym, co nie oznacza jednak, że mało popularnym. Często można się też spotkać z błędnym lub zawężonym rozumieniem jego istoty. Do takiego stanu rzeczy przyczyniły się z pewnością praktyki nazywania faktoringiem niektórych usług związanych z obrotem wierzytelnościami, niemających z nim zbyt wiele wspólnego. Faktoring nie jest, bowiem "wykupem długów", a jego przedmiotem nie są wierzytelności wymagalne. Faktoringiem nie są także udzielane przez banki kredyty, których zabezpieczeniem jest cesja należności. Faktoring - w przeciwieństwie do kredytu i od niedawna leasingu - nie jest w prawie polskim umową nazwaną. Aby powiedzieć, czym w istocie jest, musimy sięgnąć do oficjalnego aktu międzynarodowego - konwencji zawartej w Ottawie w 1988 r. Zgodnie z nią umowa faktoringu jest dwustronną umową zawartą między dostawcą (faktorantem) a faktorem, zgodnie z którą dostawca przenosi na faktora własność wierzytelności wynikających z umowy sprzedaży dóbr (produktów, towarów, usług) klientom (dłużnikom). W ramach tej umowy faktor wykonuje, co najmniej dwie z następujących usług: • finansowanie dostawcy,• prowadzenie rozliczeń związanych z wierzytelnościami,• inkaso i windykacja wierzytelności,• przejęcie ryzyka wypłacalności dłużnika.Niektóre banki świadczą usługi, które nazywają faktoringiem, o takim oto schemacie: zawarta zostaje umowa o przyznanie firmie określonego kredytu (najczęściej odnawialnego), z którego środki uruchamiane są po przedstawieniu faktury, z której wierzytelność została scedowana na bank. Gdy w uzgodnionym terminie, np. 30 dni po dacie wymagalności, środki od dłużnika (odbiorcy) nie wpłyną na rachunek banku, kieruje on swoje roszczenia do dostawcy, (do czego prawo ma zagwarantowane w umowie). Bardzo często banki wymagają dodatkowych zabezpieczeń. Nasuwa się, zatem wątpliwość, czy umowa ta jest istotnie faktoringiem, przecież została wykonana tylko jedna z wymienionych usług (finansowanie). Bardziej właściwe byłoby zatem określenie takiej umowy jako linii kredytowej zabezpieczonej należnościami. W praktyce rzeczywisty faktoring jest oferowany głównie przez wyspecjalizowane instytucje finansowe (firmy faktoringowe), często powiązane z bankami, ale występujące jako niezależne podmioty. Oferują one oprócz finansowania inne usługi, w tym prowadzenie rozliczeń, inkaso wierzytelności i pomoc w windykacji oraz (dużo rzadziej) godzą się na przejęcie ryzyka wypłacalności dłużnika. Wartość usług dodatkowych, często początkowo niedoceniana przez przedsiębiorców, jest szczególnie wysoka dla firm małych. Jest to ogromna zaleta dla firm o niewielkim zatrudnieniu, dla których każda dodatkowa osoba zajmująca się księgowością czy windykacją jest dużym obciążeniem kosztowym. Przejęcie tych funkcji przez wyspecjalizowany podmiot w dużym stopniu może w pomoc w ograniczeniu kosztów stałych. Obroty 12 firm faktoringowych zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów wzrosły w 2008 roku o 75% proc., osiągając rekordową wartość 32,87 mld zł. Zgodnie z szacunkami PZF w tym samym okresie wartość obrotów na rynku faktoringu, z uwzględnieniem instytucji niezrzeszonych w PZF, osiągnęła 47,9 mld zł mld zł, co oznacza wzrost o 56 proc. Szacowany wzrost wartości rynku o 17,2 mld zł w ciągu ostatniego roku jest największy w historii polskiego rynku faktoringowego.Faktoring to usługa finansowa, przeznaczona dla firm prowadzących sprzedaż towarów i usług innym firmom lub instytucjom. Jeżeli firma wystawia faktury z odroczonym terminem płatności, może odnieść duże korzyści ze stosowania faktoringu. Przedsiębiorca, który sprzedaje towar, zazwyczaj ustala ze swoim odbiorcą, że płatność za dostawę nastąpi w ciągu np. 60 dni. Jest to czas, w którym formalnie realizowany jest przychód, jednak nie następuje faktyczny spływ gotówki. W praktyce powstaje obowiązek zapłacenia podatków i niejednokrotnie zapłacenia zobowiązań wobec dostawców, a pieniądze za fakturę jeszcze nie wpływają. W tym czasie może zaistnieć potrzeba uregulowania innych należności: za dostawy materiałów do produkcji, wynagrodzeń itp. Jak wywiązać się z tych zobowiązań, kiedy zamiast pieniędzy mamy fakturę, której termin płatności jeszcze nie nadszedł? Wtedy właśnie przydaje się faktoring. Faktura trafia do faktora, który wypłaca przedsiębiorcy pomiędzy do 90% wartości faktury. Pozostała część kwoty, na którą opiewa faktura, trafia na konto firmy niezwłocznie po tym, jak dłużnik zapłaci faktorowi całość należności. W rzeczywistości to nie przedsiębiorca musi czekać na zapłatę, lecz faktor. Firma korzystająca z faktoringu dysponuje swoimi pieniędzmi zaraz po dokonaniu sprzedaży i może nimi obrócić z zyskiem - nawet kilka razy - zanim nadejdzie termin, w którym dostałaby te pieniądze bez faktoringu. Aby otrzymać pieniądze za swoje faktury w tak krótkim czasie należy przede wszystkim zawrzeć umowę z faktorem. Umowa taka najczęściej jest zawierana na czas nieokreślony, co stanowi jej przewagę nad umowami kredytowymi zawieranymi zwykle na jeden rok. Nie ma potrzeby corocznego odnawiania umowy! Decyzja o zawarciu umowy faktoringu jest podejmowana szybko, ponieważ ocena transakcji opiera się o inne kryteria niż w przypadku np. kredytu bankowego. Ocena zdolności kredytowej ma mniejsze znaczenie, własna staje się tzw. faktorowalność transakcji - czyli w skrócie to, czy nie występują okoliczności utrudniające skuteczne egzekwowanie cedowanej należności. Inną własną cechą faktoringu jest brak obowiązku ustanawiania materialnych zabezpieczeń. Standardowymi formami zabezpieczenia w faktoringu są same faktury (wierzytelności) oraz weksel przedsiębiorcy. Pieniądze przekazywane na bieżąco dostawcy to nie tylko przykładowe 80% zaliczki od nowo przesłanych faktur. Należy pamiętać, że pozostałe 20% również wpływa do przedsiębiorcy - jak tylko odbiorca ureguluje należność. Brak zapłaty za fakturę w terminie powoduje automatyczną reakcję faktora w postaci telefonu do odbiorcy celem wyjaśnienia przyczyn braku zapłaty oraz ustalenia daty spodziewanej płatności. Opóźnienie dłuższe niż kilka dni powoduje automatyczną wysyłkę wezwania do zapłaty. W przypadku, gdy opóźnienie w płatności się przedłuża, faktor może zaproponować restrukturyzację należności polegającą na rozłożeniu jej na kilka bardziej dogodnych rat. Jeżeli odbiorca uporczywie odmawia płatności, istnieje możliwość - na wniosek przedsiębiorcy - wszczęcia windykacji sądowej. Jeśli płatność nie następuje, a opóźnienie przekracza termin, jaki przedsiębiorca ustalił z faktorem, może zaistnieć obowiązek zwrotu faktorowi zaliczki wypłaconej wcześniej na tę fakturę. Praktycznie odbywa się to w formie potrącenia odpowiedniej kwoty z kolejnej zaliczki lub też 20% pozostałości od zapłaconych już faktur, bez konieczności dokonywania fizycznego zwrotu Śródków do Faktora. Ten mechanizm jest bardzo wygodny dla przedsiębiorcy i odróżnia faktoring od innych podobnych usług bankowych. Podsumowując, zawierając umowę faktoringu przedsiębiorca nie tylko zapewnia sobie wygodne źródło finansowania, ale też uzyskuje wsparcie w procesie zarządzania należnościami.Rodzaje faktoringu:Faktoring występuje w kilku odmianach. Ich podział można przedstawić następująco:Ze względu na to, kto ponosi ryzyko niewypłacalności odbiorcy:• faktoring z regresem (niepełny) – ryzyko niewypłacalności odbiorcy pozostaje po stronie przedsiębiorcy• faktoring bez regresu (pełny) – faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności OdbiorcyZe względu na kraj pochodzenia odbiorców:• faktoring krajowy – obejmuje Odbiorców krajowych• faktoring eksportowy – obejmuje Odbiorców zagranicznychZe względu na ilość zgłoszonych odbiorców:• faktoring portfelowy – przedsiębiorca zgłasza wszystkich swoich kontrahentów• faktoring selektywny – przedsiębiorca sam wybiera, których kontrahentów chce FinansowaćAby sprostać oczekiwaniom rynku faktorzy wprowadzili usługi oparte na faktoringu a jednocześnie uwzględniające indywidualne potrzeby przedsiębiorców:• faktoring dla branży transportowej – usługa przeznaczona dla firm transportowych uwzględniająca specyfikę tej branży• faktoring cichy – polegający na finansowaniu Odbiorców, którzy nie zgadzają się na współpracę z faktorem (nie dotyczy zakazów cesji)• faktoring bez obsługi – usługa polegająca na finansowaniu Odbiorców, gdzie monitoring spływu należności leży po stronie Klienta• faktoring eksportowy w systemie dwóch faktorów – obsługa wierzytelności eksportowych leży po stronie faktora działającego w kraju Odbiorcy.• faktoring bezdokumentowy – usługa polegająca na finansowaniu wierzytelności bez konieczności przesyłania ich w formie papierowej• faktoring dla mikroprzedsiębiorstw – usługa skierowana do przedsiębiorstw z obrotami do 1, 5 mln zł. rocznie.• Program Ochrony Należności - usługa dla każdej firmy, która chce chronić swoje należności i zabezpieczyć się na wypadek niewypłacalności kontrahentów.Chętnie odpowiemy na Państwa pytania i wątpliwości dotyczące faktoringu. Pytania prosimy kierować na faktoring@confin.pl lub telefonicznie.